oleh: Prof. Dr. Mohamad Nizam Mohamed Shapie (EMAC)
Tempur Seni merupakan tahap penting dalam perkembangan kemahiran Silat kerana pada peringkat ini pesilat mula menggabungkan Tapak, Serang dan Sambut dalam satu latihan berpasangan yang tersusun. Kemahiran yang sebelumnya dipelajari secara berasingan melalui Bunga, Jurus, Belebat, Tapak dan Buah Pukul kini mula disatukan supaya pesilat memahami bagaimana setiap unsur berhubung dalam pergerakan tempur.
Dalam Sukatan Pelajaran Seni Silat Malaysia, Tempur Seni menggunakan langkah yang telah dipelajari melalui Bunga Silat serta memperkenalkan Tapak Melilit. Pesilat melakukan tiga bentuk Jurus Serang Seni, iaitu tikam, parang dan tetak, serta Jurus Sambut Seni yang merangkumi sekat, sentak, kedu, tindih, sisip, sagang dan potong.
Gabungan ini menunjukkan bahawa Tempur Seni tidak hanya memberi perhatian kepada serangan. Setiap serangan perlu difahami bersama bentuk sambutan yang sesuai. Pesilat perlu mengetahui dari arah mana serangan dilakukan, bagaimana tapak perlu berubah dan pada kedudukan mana sambutan boleh dilakukan dengan lebih berkesan.
Pada tahap berikutnya, Tapak Empat digunakan sebagai ruang untuk mengembangkan Tempur Seni. Kedua-dua pesilat boleh berdiri pada bucu yang berbeza dan bergerak mengikut pola yang ditetapkan. Gerakan tiga langkah berasaskan Langkah Bunga digunakan sebelum pesilat masuk bertemu pasangan, diikuti langkah Melilit secara maju atau undur dan aplikasi asas Buah Pukul Seni.
Sukatan turut menjelaskan bahawa latihan Tempur Seni dilakukan secara berpasangan, dengan pesilat melakukan serangan secara bergilir supaya kedua-duanya mahir mengaplikasikan buah seni. Kaedah ini penting kerana pesilat bukan sahaja perlu menguasai gerak sendiri, tetapi turut belajar menyesuaikan pergerakan terhadap tindakan pasangan.
Shapie et al. (2023) mendokumentasikan Tempur Seni sebagai salah satu komponen dalam Kurikulum Seni Silat Malaysia yang membentuk seni tempur secara sistematik. Hal ini memperlihatkan bahawa Tempur Seni mempunyai fungsi pendidikan yang jelas dalam menghubungkan gerak seni dengan aplikasi serang dan sambut.
Justeru, Tempur Seni menjadi tahap apabila pesilat mula memahami bahawa Tapak menentukan kedudukan, Serang menentukan tindakan dan Sambut menentukan tindak balas. Apabila ketiga-tiganya dapat digabungkan secara harmoni, pesilat mempunyai asas yang lebih kukuh untuk bergerak kepada bentuk Tempur Seni yang lebih kompleks.
Rujukan
Shapie, M. N. M., Samsudin, H., Mohd Nazri, S., Indrayuda, I., Al-Syurgawi, D., Irawan, R., Mardela, R., Abdul Rahim, M. R., Abdullah, N. M., Parnabas, V., Nawai, N. S., & Donie. (2023). Seni Silat Malaysia Curriculum: The arts of silat combat in Tempur Seni. Research Journal of Budo, 56(Supplement), S76–S77. https://doi.org/10.11214/budo.56.S_76
